RIE Specialist

RI&E voor de metaalindustrie: veilig werken met machines, lasrook en gevaarlijke stoffen

De metaalindustrie behoort tot de sectoren met het hoogste arbeidsrisicoprofiel in Nederland. Draaiende machineonderdelen, geluidsniveaus boven 85 dB(A), CMR-stoffen in lasrook en zwaar fysiek werk zijn dagelijkse realiteit. Een actuele en branchespecifieke RI&E is wettelijk verplicht en de basis om ernstige ongelukken en beroepsziekten te voorkomen.

Gehoorschade door structureel lawaai is een van de meest voorkomende beroepsziekten in de metaalindustrie
Bij het lassen van roestvrij staal komen CMR-stoffen vrij zoals chroom-6, mangaan en nikkelverbindingen
Arbobesluit artikel 7.4 verplicht afscherming van alle gevaarlijke bewegende machineonderdelen
RI&E-inspectie in een metaalbewerkingsbedrijf
Risico'sRI&E instrumentOnze aanpakInhoud RI&EVeelgestelde vragen

Risico's in de metaal-sector

De metaalindustrie combineert mechanische, chemische en fysieke risico's op de werkvloer. Risico's verschillen per activiteit: frezen, lassen, ontvetten en constructiemontage kennen elk eigen gevaren. Dit zijn de meest voorkomende risicocategorieën.

Beknelling en snijwonden bij machines

Freesmachines, draaibankens, persen en knipmachines met draaiende of slaande delen veroorzaken ernstige beknellings- en snijwonden. Arbobesluit artikel 7.4 verplicht afschermingen, noodstopvoorzieningen en waar van toepassing tweehands bediening bij persen. Oudere machines zonder CE-markering moeten aantoonbaar voldoen aan de eisen van het Arbobesluit.

Gehoorschade door lawaai boven 85 dB(A)

Slijpen, frezen, stansen en knippen produceren geluidsniveaus die structureel boven de wettelijke bovenste actiewaarde van 85 dB(A) uitkomen. Boven deze grens is gehoorbescherming (EN 352) verplicht en moet je gezondheidsbewaking regelen. De absolute grenswaarde van 87 dB(A) mag, ook met PBM, nooit worden overschreden (Arbobesluit hoofdstuk 6).

Blootstelling aan CMR-stoffen in lasrook

Bij het lassen van roestvrij staal, gelegeerd staal en zinkgecoate materialen komen chroom-6, mangaan en nikkelverbindingen vrij. Deze CMR-stoffen staan op de SZW-lijst 2024. De MAC-waarde voor chroom-6 is 0,005 mg/m3 en voor mangaan 0,2 mg/m3. Bronafzuiging direct bij de lastip is verplicht als primaire maatregel; ademhalingsmaskers zijn het laatste redmiddel.

Chemische stoffen bij ontvetten en coaten

Oplosmiddelen, zuren, logen en coatingsystemen bij oppervlaktebehandeling vallen onder de REACH-verordening en de CLP-verordening. Per stof is een veiligheidsinformatieblad (VIB) verplicht. Huidcontact met chroomverbindingen en ontvettingsmiddelen kan leiden tot contactdermatitis en chronisch beroepseczeem. Ventilatie, gesloten systemen en geschikte PBM zijn verplicht.

Fysieke overbelasting bij tillen en monteren

Metaalplaten, profielen en constructiedelen wegen tientallen kilo's. Arbobesluit artikel 5.2 verplicht preventie van fysieke overbelasting. De NIOSH-tiltaakanalyse of KIM-methode bepaalt of tilsituaties acceptabel zijn. Werken boven schouderhoogte, langdurig bukken en draaien van de romp bij grote constructies verhogen het risico op RSI en rugklachten.

Oogletsel door metaalsplinters en lasboogstraling

Rondvliegende metaalsplinters bij slijpen en frezen, en UV-straling bij laswerkzaamheden vormen een direct risico op oogletsel. Bij slijpen en frezen is een veiligheidsbril (EN 166) verplicht. Bij lassen is een lasmasker met de juiste filterklasse vereist. Medewerkers in de directe omgeving van laswerkzaamheden moeten worden beschermd door lasgordijnen of afschermwanden.

Let op: Jongeren onder de 18 jaar mogen in de metaalindustrie niet werken met persen, slijpmachines, draaibankens of andere gevaarlijk geachte apparatuur. Ze mogen evenmin worden blootgesteld aan CMR-stoffen in lasrook. Dit moet worden vastgelegd in de RI&E en in het personeelsbeleid. Controleer ook de regels voor overwerk en nachtwerk door jongeren (Arbeidstijdenwet artikel 4:3).

RI&E instrument voor metaal

Erkend instrument beschikbaar: Voor de metaal- en elektrotechnische industrie is een erkend branche-RI&E-instrument beschikbaar, ontwikkeld door FME en de Metalektro-cao-partijen en erkend via het Steunpunt RI&E. Gebruik je dit instrument volledig en correct, en heb je maximaal 25 medewerkers? Dan is toetsing door een gecertificeerde arbokerndeskundige niet verplicht. Bedrijven met meer dan 25 medewerkers of complexere risico's blijven verplicht de RI&E te laten toetsen. RIE Specialist helpt je het instrument correct in te vullen en verzorgt de toetsing als die voor jou van toepassing is.

Veel branche-erkende RI&E-instrumenten zijn in de praktijk moeilijk in te vullen en leveren door globale vraagstelling weinig bruikbare uitkomsten op. Bij RIE Specialist zorgen we dat de RI&E zo laagdrempelig mogelijk is, zonder in te leveren op kwaliteit en praktische toepasbaarheid.

Hoe wij de RI&E voor metaal uitvoeren

Je kiest zelf hoe je de RI&E wil aanpakken. De meest gekozen opties voor metaalbedrijven zijn samen maken of laten maken. Bij beide opties regelen wij de toetsing door een gecertificeerde arbokerndeskundige.

01

Samen maken

Jij levert informatie via een onboardingcall en beeldmateriaal van de machinevloer, lasruimte, behandelbaden en opslagruimten. Wij vullen de RI&E in op basis van jouw processen en de aanwezige machines en stoffen.

02

Laten maken

Een veiligheidskundige bezoekt jouw locatie, loopt alle werkplekken na, meet geluidsniveaus en beoordeelt de aanwezige machines, afschermingen en blootstellingssituaties per activiteit. Ook worden werknemers en de preventiemedewerker gesproken.

03

Toetsing & Plan van Aanpak

Bij beide opties ontvang je een volledig RI&E-rapport inclusief Plan van Aanpak met geprioriteerde maatregelen. De toetsing door een gecertificeerde arbokerndeskundige is altijd inbegrepen wanneer dit voor jouw bedrijfsomvang verplicht is.

Wist je dat: Metaalbedrijven met meerdere productielocaties via RiePortal® alle vestigingen centraal kunnen beheren? Via het managementdashboard heb je per locatie inzicht in de RI&E-status, openstaande acties en de voortgang van het Plan van Aanpak.

Wat staat er in een metaal-RI&E?

Een RI&E voor de metaalindustrie dekt alle relevante risicocategorieën die voorkomen bij metaalbewerking, lassen, oppervlaktebehandeling en constructiewerk. Hieronder zie je welke onderwerpen standaard worden meegenomen.

Elke vraag die we stellen vertegenwoordigt een risico. Veel risico's zijn al op een acceptabel niveau door maatregelen die je als bedrijf al hebt getroffen. Denk aan veiligheidsschoenen in de bouw: het risico op letsel bestaat altijd, maar de zwaarte hangt af van of medewerkers persoonlijke beschermingsmiddelen dragen. In de rapportage verschijnen alleen de risico's die nog niet op een acceptabel niveau zijn. Per organisatie stellen we doorgaans tussen de 150 en 300 vragen.

Risicocategorieën

  • Machineveiligheid: afschermingen, noodstopvoorzieningen, CE-markering
  • Lawaai: geluidsmetingen, grenswaarden en gehoorbescherming
  • Lasrook en CMR-stoffen: bronafzuiging en blootstellingsbeoordeling
  • Gevaarlijke stoffen: VIB-beheer, REACH, oplosmiddelen en zuren
  • Fysieke belasting: tiltaakanalyse, werkhoudingen en hulpmiddelen
  • Oogbescherming en lasboogstraling
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen per activiteit
  • Brandveiligheid & vluchtwegen (brandbare vloeistoffen, laswerkzaamheden)
  • Bedrijfshulpverlening (BHV) & noodprocedures
  • Bijzondere werknemers: jongeren, zwangere medewerkers, uitzendkrachten

Een RI&E is maatwerk. De exacte inhoud hangt af van de processen, machines en stoffen die in jouw bedrijf aanwezig zijn. Een constructiebedrijf met laswerkzaamheden heeft andere risico's dan een plaatbewerkingsbedrijf. Wij passen de RI&E aan op jouw specifieke situatie.

Veelgestelde vragen over de metaal-RI&E

Ja. Elke werkgever met personeel is verplicht op grond van artikel 5 van de Arbowet een actuele RI&E te hebben. Dit geldt ook voor kleine metaalbedrijven met een of enkele medewerkers. De Inspectie SZW controleert actief en kan bij afwezigheid van een RI&E een boete opleggen.

De RI&E moet altijd actueel zijn. Actualiseer de RI&E direct na een ernstig incident, na invoering van nieuwe machines of werkprocessen, na een verbouwing of reorganisatie. Een jaarlijkse check of de RI&E nog klopt is een verstandige praktijk. Een verouderde RI&E zonder bijgewerkt Plan van Aanpak geeft de Inspectie SZW aanleiding tot handhaving.

Bij het lassen van roestvrij staal en gelegeerd staal komen chroom-6, mangaan en nikkeloxide vrij. Deze CMR-stoffen staan op de SZW-lijst 2024. De MAC-waarde voor chroom-6 is 0,005 mg/m3, voor mangaan 0,2 mg/m3 en voor nikkelverbindingen 0,05 mg/m3. Bronafzuiging direct bij de lastip is de meest effectieve en primaire maatregel. Ademhalingsmaskers van minimaal type FFP3 zijn verplicht als technische maatregelen onvoldoende zijn.

Ja. Voor de metaal- en elektrotechnische industrie is een erkend instrument beschikbaar via FME en de Metalektro-cao-partijen. Als je dit instrument volledig invult en maximaal 25 medewerkers hebt, vervalt de verplichting tot toetsing door een gecertificeerde arbokerndeskundige. Voor grotere bedrijven of bedrijven met complexere risico's blijft toetsing verplicht. Controleer actuele erkenning via het register op rie.nl.

Zonder RI&E overtree je artikel 5 van de Arbowet. De Inspectie SZW kan een boete opleggen die oploopt afhankelijk van de bedrijfsgrootte en de ernst van de situatie. Bij een ernstig arbeidsongeval zonder geldige RI&E loop je ook civielrechtelijke aansprakelijkheid. Verzekeraars kunnen bij schadeafhandeling de afwezigheid van een RI&E meewegen.

De kosten hangen af van de omvang van het bedrijf, het aantal machines, de aanwezige processen en het gekozen traject. Een RI&E voor een metaalbedrijf laten uitvoeren start bij 1.749 euro inclusief locatiebezoek en toetsing. Neem contact op voor een offerte op maat.

Wil je de RI&E voor je metaalbedrijf laten uitvoeren?

Thomas of Kees nemen de RI&E voor jouw metaalbedrijf volledig uit handen. Van inventarisatie op de machinevloer en lasruimte tot toetsing en Plan van Aanpak.

Gratis adviesgesprekAlle branches

Gratis en vrijblijvend. Geen verkooppraatje, gewoon eerlijk advies.