Risico's in de landbouw-sector
De landbouwsector combineert machinerisico's op het land met blootstelling aan gevaarlijke stoffen en biologische agentia in de stal en het veld. Risico's verschillen per bedrijfstype: een akkerbouwer loopt andere risico's dan een melkveehouder of tuinder. Dit zijn de meest voorkomende risicocategorieën.
Machinerisico's bij tractoren en werktuigen
Tractoren, maaidorsers, ploegen en andere zware machines veroorzaken ernstige en dodelijke bedrijfsongevallen. Beknellingsgevaar bij aandrijfassen, omslaan op hellend terrein en contact met bewegende delen moeten per machine worden geïnventariseerd en vastgelegd conform het Arbobesluit.
Gevaarlijke stoffen: pesticiden en gewasbeschermingsmiddelen
Bij het gebruik van pesticiden en gewasbeschermingsmiddelen zijn inademing van spuitnevel, huidcontact en onbedoelde ingestie de belangrijkste blootstellingsroutes. Per stof zijn een veiligheidsinformatieblad (VIB), persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en veilige opslag- en spuitprocedures verplicht.
Biologische agentia: mest, schimmels en zoönosen
Boeren en tuinders komen via dierlijk mest, besmet gewas en organisch stof in aanraking met micro-organismen, schimmels, bacteriën en parasieten. In veehouderijbedrijven spelen zoönosen een extra rol. De RI&E beschrijft blootstellingssituaties en legt preventieve maatregelen zoals hygiëneprotocollen en vaccinaties vast.
Fysieke belasting bij oogst- en veldwerk
Herhaalde buig- en tilbewegingen, langdurig gebukt of geknield werken en het dragen van zware kratten en zakken leiden tot musculoskeletale klachten. De RI&E brengt ergonomische risico's per taak en per gewas in kaart en beschrijft technische hulpmiddelen zoals plukmachines en tilhulpen.
Blootstelling aan zon, hitte en buitenklimaat
Langdurig buitenwerk onder direct zonlicht leidt tot huidschade en verhoogd risico op huidkanker. Hitte en dehydratie bij werkzaamheden in de zomerperiode zijn erkende arbeidsrisico's die in de RI&E moeten worden opgenomen, inclusief maatregelen zoals schaduw, beschermende kleding en drinkmogelijkheden.
Dierlijk gevaar in de veehouderij
In de veehouderij kunnen dieren trappen, bijten of stoten. Grote dieren zoals runderen en paarden vormen een acuut gevaar bij onverwachte reacties in krappe stalruimtes. Medewerkers moeten aantoonbaar geïnstrueerd zijn en de indeling van de stal moet zijn beoordeeld op veiligheidsrisico's.
Let op: Seizoenarbeiders en buitenlandse medewerkers vallen onder dezelfde RI&E-verplichting als vaste medewerkers. Zij moeten aantoonbaar geïnstrueerd zijn in een taal die zij begrijpen. Controleer ook of de huisvesting op het bedrijfsterrein voldoet aan de arbeidsomstandighedenwetgeving en leg dit vast in de RI&E.