Risico's in de zonne-energie-sector
De zonne-energiebranche combineert werken op hoogte met elektrotechnische risico's en fysieke belasting. Risico's verschillen per type dak, projectomvang en de werkzaamheden die worden uitgevoerd. Dit zijn de meest voorkomende risicocategorieën.
Valgevaar bij dakwerkzaamheden
Monteurs werken op hellende, gladde of kwetsbare dakoppervlakken, vaak zonder permanente randbeveiligingen. Artikel 3.16 van het Arbobesluit verplicht collectieve valbeveiliging boven 2,5 meter. Dakrandbeveiliging, loopbruggen of een looplijnensysteem conform EN 795 zijn verplicht en moeten worden gedocumenteerd in de RI&E.
Elektrotechnische risico's van DC-systemen
Zonnepanelen produceren gelijkspanning zolang er licht op valt, ook als de omvormer is uitgeschakeld. PV-systemen werken op 600 tot 1.500 volt DC. Een DC-boog door een slechte verbinding of beschadigde kabel kan leiden tot temperaturen boven de 3.000 graden Celsius en dakbrand. NEN 3140 schrijft voor wie aan DC-zijde mag werken en welke werkvergunning en PBM verplicht zijn.
Hittestress en weersomstandigheden
Het dakvlak is een veeleisende werkomgeving: donkere dakoppervlakken lopen op tot 70 graden Celsius in de zomer. Hittestress verhoogt vermoeidheid en vermindert het reactievermogen, wat het valrisico vergroot. Arbobesluit artikel 6.1 verplicht maatregelen bij extreme temperaturen. Wind boven kracht 6 maakt werken op hoogte met panelen gevaarlijk.
Fysieke belasting en RSI
Het herhaaldelijk tillen en bevestigen van zonnepanelen, werken in ongunstige houdingen op daken en het handmatig aansluiten van bekabeling leiden tot RSI en rug- en schouderklachten. Deze risico's worden in de sector onderschat en moeten worden geïnventariseerd in de RI&E, inclusief de inzet van hulpmiddelen.
Veiligheid van zzp'ers en tijdelijke medewerkers
Een groot deel van de werkzaamheden in de zonne-energiesector wordt uitgevoerd door zzp'ers en tijdelijke krachten die niet altijd voldoende zijn opgeleid voor de risico's van het werk. De hoofdaannemer is verantwoordelijk voor hun veiligheid op de bouwplaats. Aantoonbare instructie, toegang tot PBM en opname in de RI&E zijn verplicht.
Ontbreken van een V&G-plan bij grote projecten
Bij projecten waarbij meer dan 500 mandagen arbeid gemoeid is of meer dan 30 medewerkers tegelijk aanwezig zijn, is een Veiligheids- en Gezondheidsplan verplicht op grond van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Als hoofdaannemer ben jij verantwoordelijk voor het opstellen en de coördinatie. Het V&G-plan is een aanvulling op de RI&E en is projectspecifiek.
Let op: Zonnepanelen blijven gelijkspanning produceren zolang er licht op valt, ook bij bewolkt weer en ook als de omvormer is losgekoppeld. Werken aan de DC-zijde van een PV-systeem zonder werkvergunning en isolerende handschoenen conform EN 60903 is een overtreding die de Arbeidsinspectie direct beboet. Leg in de RI&E vast wie bevoegd is voor elektrotechnisch werk en welke werkvergunningsprocedure van toepassing is.

