Wat is een RI&E? Risico-inventarisatie en -evaluatie uitgelegd
Een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is een wettelijk verplicht document dat alle risico's op de werkplek in kaart brengt. Op deze pagina lees je wat een RI&E is, wanneer je hem nodig hebt en hoe je hem aanpakt.
Wettelijk verplicht op basis van Arbowet artikel 5
Al bij 1 medewerker, ook oproep- en uitzendkrachten
Een risico-inventarisatie en -evaluatie, kortweg RI&E, is een systematisch overzicht van alle risico's die medewerkers op de werkplek lopen. Je brengt in kaart welke gevaren er zijn, hoe groot de kans is dat er iets misgaat en hoe ernstig de gevolgen kunnen zijn.
Een volledige RI&E bestaat uit twee delen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn:
RI&E
Het inventariseren van alle gevaren en risicofactoren in de werkomgeving en het evalueren van de ernst en kans per risico, zodat je weet welke risico's prioriteit hebben. Waar verplicht hoort daar ook de toetsing door een gecertificeerde arbokerndeskundige bij.
Plan van Aanpak
Een concreet actieplan met maatregelen, verantwoordelijken en deadlines voor de risico's uit de RI&E. Zonder Plan van Aanpak is je RI&E wettelijk niet compleet.
De RI&E-plicht geldt voor elke werkgever met personeel. Dit omvat vaste medewerkers, uitzendkrachten, oproepkrachten en stagiairs. Er is geen minimum aantal uren of medewerkers: ook bij één medewerker ben je al verplicht.
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een bedrijfsbezoek of arbeidsongeval vragen naar je RI&E. Heb je er geen, of is hij verouderd? Dan riskeer je een boete. Bij een ernstig arbeidsongeval zonder geldige RI&E loop je bovendien een verhoogd aansprakelijkheidsrisico als werkgever.
Overzicht: geldt de verplichting voor jou?
Eenmanszaak zonder personeelNiet verplicht
1 of meer medewerkers in dienstVerplicht
Oproepkrachten of uitzendkrachtenVerplicht
Alleen vrijwilligers, geen gevaarlijke stoffenAanbevolen
StagiairsVerplicht
Wat staat er in een RI&E?
Een volledige RI&E dekt alle relevante risico's in jouw organisatie. Welke onderwerpen precies aan bod komen hangt af van je branche en bedrijfsgrootte, maar de wet schrijft een aantal onderdelen voor.
Fysieke arbeidsomstandigheden
Lawaai, trillingen, gevaarlijke stoffen, temperatuur, beeldschermwerk, fysieke belasting en ergonomie.
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
Werkdruk, ongewenst gedrag, agressie en geweld, pesten en seksuele intimidatie.
Veiligheid van machines en installaties
Staat van onderhoud, beveiligingen, gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).
Brandveiligheid en noodprocedures
Vluchtwegen, brandmeldinstallaties, BHV-organisatie en ontruimingsplan.
Organisatorische factoren
Werktijden, rusttijden, ploegendienst, arbobeleid en ziekteverzuimbeleid.
Functiespecifieke risico's
Risico's die horen bij specifieke functies of afdelingen binnen jouw organisatie.
Bij elk geïdentificeerd risico bepaal je de ernst (hoe erg zijn de gevolgen?) en de kans (hoe waarschijnlijk is het dat het misgaat?). Op basis hiervan stel je prioriteiten voor het Plan van Aanpak.
De risico-inventarisatie en -evaluatie in drie stappen
Een RI&E is geen document dat je eenmalig invult, maar een proces. Het bestaat uit drie stappen die op elkaar voortbouwen: zonder goede inventarisatie kun je niet evalueren, en zonder evaluatie weet je niet welke maatregelen voorrang hebben.
Stap 1
Inventariseren
Breng alle risico's op de werkvloer systematisch in kaart. Loop een werkrondgang, gebruik een checklist die past bij je branche en vraag medewerkers naar de knelpunten die zij dagelijks tegenkomen. Bekijk ook verzuimcijfers en incidentmeldingen.
Stap 2
Evalueren
Beoordeel elk risico op twee factoren: de ernst van mogelijk letsel en de kans dat het optreedt. Samen bepalen die de risicoscore, meestal in een risicomatrix met de categorieën hoog, middel en laag. Een hoog risico vraagt om directe actie.
Stap 3
Plan van Aanpak
Vertaal de evaluatie naar concrete maatregelen. Koppel aan elke maatregel een verantwoordelijke en een deadline, en begin bij de hoogste risico's. Het Plan van Aanpak is wettelijk verplicht en hoort bij de RI&E.
Daarna is de RI&E niet klaar. Je werkt hem bij zodra de situatie verandert: nieuwe machines, een verbouwing of verhuizing, andere werkprocessen, nieuwe gevaarlijke stoffen, een (bijna-)ongeval of een flinke groei van het team. Een jaarlijkse controle is daarnaast verstandig. Wil je het proces zelf doorlopen, lees dan hoe je zelf een RI&E opstelt.
Hoe voer je een RI&E uit?
Er zijn drie manieren om een RI&E op te stellen. Welke aanpak het beste past, hangt af van je beschikbare tijd, kennis en budget.
01
Zelf maken
Via RiePortal® stel je zelf een volledige RI&E op. Het platform begeleidt je stap voor stap en genereert automatisch een Plan van Aanpak.
Let op: een RI&E is meer dan een eenmalige taak. Je bent als werkgever verplicht de RI&E actueel te houden. Gebruik je RiePortal®? Dan herinneren we je automatisch wanneer het tijd is voor een update.
Een veiligheidskundige loopt een RI&E-ronde door het bedrijf en controleert brandveiligheid.
Moet je een RI&E laten toetsen?
In de meeste gevallen ja. De wet maakt onderscheid op basis van bedrijfsgrootte en het gebruikte instrument:
Meer dan 25 medewerkers
Externe toetsing altijd verplicht door een gecertificeerde arbokerndeskundige.
Verplicht
25 of minder medewerkers, erkend branche-instrument
Geen externe toetsing nodig als je een erkend branche-instrument gebruikt.
Niet verplicht
25 of minder medewerkers, eigen instrument
Externe toetsing door een gecertificeerde deskundige is wel vereist, tenzij je medewerkers samen ten hoogste 40 uur per week werken.
Verplicht
Bij RIE Specialist verzorgen onze gecertificeerde veiligheidskundigen de volledige toetsing. Na goedkeuring ontvang je een officieel toetsingsrapport dat voldoet aan de wettelijke eisen.
Wat is een branche RI&E?
Voor veel branches bestaat een erkend RI&E-instrument, opgesteld met betrokkenheid van werkgevers- en werknemersorganisaties. Gebruik je zo'n instrument met 25 of minder medewerkers, dan is externe toetsing niet verplicht.
Dat klinkt aantrekkelijk, maar er zit een belangrijke nuance aan. Veel van die instrumenten zijn in de praktijk verouderd, moeilijk in te vullen of zo globaal dat ze nauwelijks bruikbare uitkomsten opleveren. Een RI&E die puur dient als vinkje, biedt bij een controle of arbeidsongeval weinig juridische bescherming.
Let op: een erkend branche-instrument is niet hetzelfde als een kwalitatief goede RI&E. Bij RIE Specialist zorgen we dat de RI&E laagdrempelig is om in te vullen, maar tegelijkertijd volledig, actueel en praktisch toepasbaar.
Elke werkgever met personeel is wettelijk verplicht een RI&E te hebben. Dit geldt al bij één medewerker in dienst, ook voor oproep- of uitzendkrachten. De verplichting staat in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), artikel 5.
De RI&E moet altijd actueel zijn. Er is geen vaste termijn. Je past de RI&E direct aan zodra de situatie verandert: nieuwe werkzaamheden, een organisatiewijziging, een incident of een nieuwe medewerker. Met RiePortal® beheer je een dynamische RI&E die je eenvoudig actueel houdt zonder telkens opnieuw te beginnen.
Ja, in de meeste gevallen wel. Bedrijven met meer dan 25 medewerkers zijn verplicht hun RI&E te laten toetsen door een gecertificeerde arbokerndeskundige. Bedrijven met 25 of minder medewerkers kunnen in sommige branches gebruikmaken van een erkend branche-instrument waarvoor geen externe toetsing vereist is.
Een ontbrekende of verouderde RI&E kan leiden tot een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bij een arbeidsongeval zonder geldige RI&E loop je als werkgever bovendien een verhoogd aansprakelijkheidsrisico. De boetes kunnen oplopen tot tienduizenden euro's.
De RI&E brengt risico's in kaart en beoordeelt de ernst ervan. Het Plan van Aanpak is het vervolg: hierin leg je vast welke maatregelen je neemt, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer dit gereed moet zijn. Beide documenten zijn wettelijk verplicht.
De kosten hangen af van de aanpak. Een RI&E zelf opstellen via RiePortal® kost €499. Begeleiding door een veiligheidskundige start bij €1.299 en een volledig verzorgd traject inclusief locatiebezoek vanaf €1.749. Voor meerdere locaties of complexe situaties bieden we maatwerk.
Klaar om je RI&E op te stellen?
Meer dan 1.500 bedrijven gingen je voor. Vraag RiePortal® vrijblijvend aan of plan een gratis adviesgesprek.
